Çevengur benim için yazarla tanışma kitabıydı. Konusu hakkında fikrim yoktu, hatta yazarı neden tanımıyorum diye düşünüp baktığımda devrinde komünist olmasına karşın ömrü boyunca Stalin tarafından eserleri yasaklanmış olduğunu, 90’lara kadar yasaklı kaldığını, çevirilerinin de yakın zamanda yapılmış olduğunu okudum. Gorki’ye gönderdiği mektuplarda karşı devrimci olmadığını belirterek komünizmin başlangıcını dürüst bir dille ifade etmiş olduğunu belirttiğinde, Gorki’nin beğenmesine karşın ironi kullanıldığı için devrimci diye çatlak ve yarım akıllılarla karşı karşıya kalındığını belirtmiş.
Çevengur’a gelirsek kitabı özetlemek gerçekten zor, bölüm bölüm okuyup üzerinde tartışmalık bir kitap. Genel olarak konu komünizmin ne olduğu bilinmezken sosyalist düzen kurmaya çalışan insanların yaşadıklarına ironik bir bakış.
Devrim yapılmış, sovyetler birliğinin kurulduğu ilk yıllar, Lenin henüz hayatta, Rusya büyük bir ülke ve ülkenin ücra bir kasabasında bir grup devrimci gencin komünizm kurma çabaları. Yazıldığı dönem Rusya için 1.Dünya savaşının bitip Rusya ‘ da iç savaşın yaşandığı, insanların açlık ve umutsuzluktan kırıldığı, yeni düzenin oturmadığı bir dönem, bu noktada da Platonov hiciv yeteneğini kullanarak Çarlık Rusyasında yetişmiş, kimi proleter, kimi itilip kakılmış, örselenmiş kişileri Çevengurda toplamış. Sosyalizm onlara ilk defa insan olduklarını hissettiriyor ama düşünmeden sadece emek harcayarak yaşamış bu kişilerin hayatında hep bir eksiklik var, hep komünizmin geleceğini sanarak, onu arayarak geçiriyorlar zamanlarını. Kitabı baştan sona anlatasım da geliyor, üzerinde durulacak çok bölümler var ama maalesef mümkün değil.
Kendi şahsi fikrim olarak kitaptaki esprili dille anlatılan bölümler dahi beni üzdü, komünizm mutlaka zorluklar yaşamıştır, bozulduğuna göre sistem oturmamış burası tamam ama devrim hakkında hiç fikri olmayan çok uç noktalardaydı her bir karakter.
Çeviri müthişti ancak Metis yayınlarının punto boyutu okumayı zorlaştırıyor, uzun uzun okuyamadım, karıncalanma yaşadım diyebilirim. Tahminimden bir tık daha geç bitirdim.
Herkese keyifli okumalar dilerim 📚📚
Bir yanıt yazın